Page 29 - Demo

Pla%u00e7kitja e Rom%u00ebs nga barbar%u00ebt. Miniatur%u00eb e shek. XV.3Analizoni p%u00ebrmes mendimit kritik%u2022 Si mendoni, ku e ka baz%u00ebn sigurimi i nj%u00eb qeverisjeje t%u00eb fort%u00eb e t%u00eb q%u00ebndrueshme?Vler%u00ebsoni njohurit%u00eb tuaja%u2022 Cilat ishin problemet e brendshme q%u00eb dob%u00ebsuan Perandorin%u00eb Romake?%u2022 Cil%u00ebt ishin popujt barbar%u00eb p%u00ebrreth perandoris%u00eb dhe p%u00ebrse i sulmonin ata territoret e saj?%u2022 A ishte sulmi i barbar%u00ebve shkaku kryesor i r%u00ebnies s%u00eb perandoris%u00eb?%u2022 Renditni faktor%u00ebt q%u00eb %u00e7uan n%u00eb shembjen e Perandoris%u00eb Romake.%u2022 A i ndeshni edhe sot termat %u201cvandal%u201d e %u201cvandaliz%u00ebm%u201d? N%u00ebse po, si e shpjegoni k%u00ebt%u00eb?%u2022 Analizoni faktor%u00ebt q%u00eb ndikuan n%u00eb p%u00ebrqafimin masiv t%u00eb besimit t%u00eb krishter%u00eb.Hulumtoni dhe diskutoniR%u00ebnia e Perandoris%u00eb Romake t%u00eb Per%u00ebndimitFaktor%u00ebt q%u00eb shkaktuan r%u00ebnien e Perandoris%u00eb Romake ishin disa. Nj%u00eb nga m%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishmit ka qen%u00eb dyndja e fiseve barbare, q%u00eb n%u00eb shek. V u b%u00eb m%u00eb e shpesht%u00eb dhe m%u00eb e eg%u00ebr. Ishte e pamundur q%u00eb perandoria e dob%u00ebsuar t%u2019i ndalonte, ashtu si%u00e7 ia kishte dal%u00eb mban%u00eb n%u00eb shekujt e kaluar.Nd%u00ebr faktor%u00ebt ekonomiko-shoq%u00ebror%u00eb mund t%u00eb p%u00ebrmendim: sistemin e kolonatit dhe gjendjen e v%u00ebshtir%u00eb t%u00eb fshatar%u00ebve, munges%u00ebn e liris%u00eb s%u00eb iniciativ%u00ebs q%u00eb dob%u00ebsoi aktivitetin ekonomik dhe tregtar, mpirjen e veprimtaris%u00eb s%u00eb autoriteteve etj.Nj%u00eb faktor tjet%u00ebr ishte pranimi i krishterimit, gj%u00eb q%u00eb nuk e k%u00ebnaqi aristokracin%u00eb, e cila i mbeti besnike besimit dhe kultur%u00ebs pagane, duke ndezur k%u00ebshtu konflikte politikofetare.Faktor%u00eb t%u00eb tjer%u00eb po aq t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm ishin: luft%u00ebrat e brendshme p%u00ebr pushtet dhe humbja e besimit t%u00eb shtetasve te qeverisja, si dhe r%u00ebnia e aft%u00ebsis%u00eb luftarake t%u00eb ushtris%u00eb; zgjerimi i aparatit burokratik e ushtarak q%u00eb r%u00ebndonte financat e shtetit duke sjell%u00eb rritjen e taksave. Gjithashtu, perandoria u p%u00ebrfshi nga korrupsioni i t%u00eb pasurve dhe t%u00eb fuqishm%u00ebve, t%u00eb cil%u00ebt ua shkarkuan pesh%u00ebn m%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00eb t%u00eb taksave njer%u00ebzve m%u00eb t%u00eb varf%u00ebr. K%u00ebto prirje thelluan pabarazit%u00eb dhe dob%u00ebsuan solidaritetin qytetar, nj%u00eb problem i madh p%u00ebr nj%u00eb shtet kaq t%u00eb gjer%u00eb.Pas r%u00ebnies s%u00eb perandoris%u00eb, i gjith%u00eb territori u p%u00ebrfshi edhe nga dyndje t%u00eb tjera fisesh, si%u00e7 ishin: sllav%u00ebt, arab%u00ebt etj. N%u00eb ish-territoret e saj u krijuan nj%u00eb s%u00ebr%u00eb mbret%u00ebrish romanobarbare, m%u00eb e madhja prej t%u00eb cilave ishte ajo e frank%u00ebve, q%u00eb u formua n%u00eb territorin e Franc%u00ebs s%u00eb sotme. Institucionet romake nuk u zhduk%u00ebn krejt, por u nd%u00ebrthur%u00ebn me traditat e fiseve t%u00eb reja.R%u00ebnia e Perandoris%u00eb Romake t%u00eb Per%u00ebndimit sh%u00ebnon jo vet%u00ebm fundin e periudh%u00ebs antike, por nj%u00ebkoh%u00ebsisht fillimin e nj%u00eb periudhe t%u00eb re n%u00eb historin%u00eb bot%u00ebrore, asaj t%u00eb mesjet%u00ebs. 27